Việt Nam đang có tỷ lệ vô sinh cao đáng báo động. Nhận thấy tình hình này, nhiều đối tượng trục lợi môi giới “cho thuê bụng” – mang thai hộ vì mục đích thương mại. Có rất nhiều hệ lụy nghiêm trọng liên quan như người mẹ phải đánh đổi cả sức khỏe và tính mạng khi mang thai“cửa sinh là cửa tử”; hay trường hợp người mẹ không giao con sau khi sinh hoặc bên thuê không nhận con.. Nhiều nước cấm tuyệt đối mang thai hộ dưới mọi hình thức. Trong khi pháp luật Việt Nam chỉ cho phép hình thức mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.
Mình đã chia sẻ chủ đề này ở một bài viết trước đây, chỉ bổ sung thêm hai quy định nổi bật:
- Dưới góc độ pháp lý, người tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại bị xem là phạm tội “tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại” quy định tại Điều 187 Bộ Luật Hình sự năm 2015, mức phạt tiền từ 50 triệu tới 200 triệu đồng hoặc bị phạt tù tới 5 năm.
Cụ thể: Điều 187. Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
1. Người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Đối với 02 người trở lên;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Lợi dụng danh nghĩa của cơ quan, tổ chức;
d) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
- Nghị định 207/2025 (Đây là nghị đinh mới ngày 15/7/2025, sẽ có hiệu lực trong hơn 2 tháng nữa (Chính thức có hiệu lực ngày 1/10/2025) quy định về việc hiến, nhận, sử dụng, lưu giữ, gửi tinh trùng, noãn, phôi; sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản; điều kiện, hồ sơ, thủ tục, thẩm quyền cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo; điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Theo đó, nguyên tắc áp dụng hỗ trợ sinh sản và mang thai hộ chỉ thực hiện đối với các cặp vợ chồng vô sinh hoặc có chỉ định về y tế cũng như phụ nữ độc thân có nguyện vọng sinh con.
Trích quy định nổi bật tại Nghị định:
Điều 3. Nguyên tắc áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
- Việc thực hiện hiến tinh trùng, hiến noãn, hiến phôi trong kỹ thuật hỗ trợ sinh sản phải tuân theo nguyên tắc chỉ được hiến tại một cơ sở được phép lưu giữ tinh trùng, lưu giữ noãn, lưu giữ phôi.
- Tinh trùng, noãn, phôi hiến chỉ được sử dụng cho một phụ nữ hoặc một cặp vợ chồng để sinh con.
- Việc hiến và nhận tinh trùng, hiến và nhận phôi được thực hiện trên nguyên tắc vô danh giữa người hiến và người nhận.
- Chỉ thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đối với các cặp vợ chồng vô sinh hoặc có chỉ định về y tế và phụ nữ độc thân có nguyện vọng.
- Vợ chồng nhờ mang thai hộ, người mang thai hộ, trẻ sinh ra nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được đảm bảo an toàn về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và được pháp luật tôn trọng, bảo vệ.
